Hướng dẫn cho HST Office phiên bản 1.0.0-beta.4

Các trang hướng dẫn

Khác

Ký số tài liệu bằng USB Token

HST Office ký số văn bản (.odt, .docx), bảng tính (.ods, .xlsx), trình chiếu (.odp, .pptx) và tệp PDF bằng chứng thư số lưu trên USB Token do tổ chức cung cấp dịch vụ chữ ký số cấp (ví dụ VNPT-CA, Viettel-CA, BKAV-CA, FPT-CA, EasyCA).

Chữ ký được tạo theo chuẩn kỹ thuật XAdES (văn bản, bảng tính, trình chiếu) và PAdES (PDF). Việc tài liệu có được chấp nhận hay không phụ thuộc chứng thư số của bạn và quy định của nơi nhận.

1. Chuẩn bị

  1. Cài trình điều khiển (driver) hoặc phần mềm quản lý token do nhà cung cấp chữ ký số phát hành cho hệ điều hành của bạn.
  2. Cắm USB Token và kiểm tra bằng phần mềm của nhà cung cấp rằng chứng thư số còn hiệu lực.
  3. Chuẩn bị mã PIN của token.

Cẩn thận với mã PIN. Nhập sai mã PIN nhiều lần liên tiếp, token có thể tự khóa. Khi đó cần nhà cung cấp mở khóa.

2. Windows

Sau khi cài driver của nhà cung cấp, chứng thư số trên token tự xuất hiện trong kho chứng chỉ cá nhân của Windows. HST Office đọc trực tiếp kho này, không cần cấu hình thêm. Mã PIN do hộp thoại của driver token hỏi.

Nếu không thấy chứng thư khi ký: rút và cắm lại token, mở phần mềm quản lý token của nhà cung cấp để đăng ký chứng thư vào Windows, rồi mở lại HST Office.

3. Linux (Ubuntu)

Trên Linux, HST Office đọc chứng thư từ cơ sở dữ liệu chứng thư NSS và hỏi mã PIN bằng hộp thoại Nhập mã PIN. HST Office tự tìm cơ sở dữ liệu theo thứ tự:

  1. Đường dẫn bạn chọn trong Công cụ → Tùy chọn… → HST Office → Bảo mật → Chứng chỉ…;
  2. hồ sơ Firefox hoặc Thunderbird (kể cả bản cài dạng Snap hoặc Flatpak);
  3. thư mục dùng chung ~/.pki/nssdb.

Nếu token đã dùng được trong Firefox (đã thêm ở Cài đặt → Riêng tư & Bảo mật → Thiết bị bảo mật), HST Office dùng được ngay. Nếu chưa, đăng ký thư viện PKCS#11 của token bằng lệnh trong cửa sổ Terminal:

  1. Cài công cụ NSS: sudo apt install libnss3-tools
  2. Tìm thư viện PKCS#11 do driver cài đặt, ví dụ: ls /usr/lib/*.so /usr/lib/x86_64-linux-gnu/*pkcs11*.so 2>/dev/null. Tên thường gặp: libcastle.so.1.0.0 (ePass2003), libeTPkcs11.so (SafeNet), libbit4xpki.so (Bit4id), opensc-pkcs11.so (OpenSC). Tài liệu của nhà cung cấp ghi rõ tên tệp.
  3. Tạo cơ sở dữ liệu dùng chung (bỏ qua nếu đã có tệp ~/.pki/nssdb/cert9.db):
    mkdir -p ~/.pki/nssdb && certutil -N -d sql:$HOME/.pki/nssdb --empty-password
  4. Đăng ký token (thay đường dẫn bằng thư viện của bạn):
    modutil -dbdir sql:$HOME/.pki/nssdb -add "USB Token" -libfile /usr/lib/libcastle.so.1.0.0
  5. Kiểm tra: certutil -L -d sql:$HOME/.pki/nssdb -h all liệt kê chứng thư trên token.
  6. Đóng hết cửa sổ HST Office rồi mở lại.

Nếu máy có hồ sơ Firefox, HST Office dùng hồ sơ đó thay cho ~/.pki/nssdb. Đường dẫn đang dùng hiện trong hộp thoại Lựa chọn chứng chỉ (dòng “CSDL chứng nhận NSS … tại:”). Hãy đăng ký token vào đúng thư mục đó (thay sql:$HOME/.pki/nssdb trong lệnh trên), hoặc chọn ~/.pki/nssdb trong Công cụ → Tùy chọn… → HST Office → Bảo mật → Chứng chỉ….

4. macOS

Trên macOS, HST Office cũng đọc chứng thư từ cơ sở dữ liệu NSS (không đọc Keychain). Cách đơn giản nhất: cài driver macOS của nhà cung cấp, thêm thư viện PKCS#11 của token vào Firefox (Cài đặt → Riêng tư & Bảo mật → Thiết bị bảo mật → Nạp), rồi mở lại HST Office. Nếu không dùng Firefox, tạo cơ sở dữ liệu NSS bằng các lệnh ở mục Linux và chọn thư mục đó trong HST Office → Tùy chọn… → HST Office → Bảo mật → Chứng chỉ….

5. Ký văn bản, bảng tính, trình chiếu

  1. Hoàn tất nội dung và lưu tài liệu. Sửa tài liệu sau khi ký sẽ làm chữ ký mất hiệu lực.
  2. Trên thẻ Tập tin, bấm Chữ ký số... (hoặc menu Tập tin → Chữ ký số → Chữ ký số...).
  3. Bấm Ký tài liệu.... Nếu được hỏi, nhập mã PIN của token.
  4. Trong hộp thoại Lựa chọn chứng chỉ, chọn dòng có tên của bạn ở cột Cấp cho, có thể ghi Mô tả, rồi bấm Ký.
  5. Bấm Đóng. Thanh thông báo hiện “Tài liệu này đã được ký điện tử và chữ ký hợp lệ.”

6. Xuất PDF có chữ ký số

  1. Chọn Tập tin → Xuất dạng PDF..., mở thẻ Chữ ký số.
  2. Bấm Chọn... và chọn chứng thư trên token. Để trống ô Mật khẩu chứng chỉ: mã PIN được hỏi riêng.
  3. Điền Vị trí, Thông tin liên hệ, Lý do nếu cần; chọn máy chủ cấp dấu thời gian ở Tổ chức cấp dấu thời gian (xem mục 8).
  4. Bấm Xuất, chọn nơi lưu và nhập mã PIN khi được hỏi.

7. Ký tệp PDF có sẵn

  1. Chọn Tập tin → Chữ ký số → Ký PDF Hiện có... và chọn tệp PDF.
  2. Tệp mở ở chế độ chỉ đọc. Bấm Ký tài liệu trên thanh thông báo, rồi làm như bước 3–5 của mục 5.

8. Dấu thời gian (TSA)

Dấu thời gian chứng minh thời điểm ký, chỉ áp dụng cho chữ ký PDF. Thêm địa chỉ máy chủ dấu thời gian do nhà cung cấp chữ ký số công bố tại Công cụ → Tùy chọn… → HST Office → Bảo mật → TSAs..., sau đó chọn nó khi xuất PDF. Máy cần kết nối Internet lúc ký.

9. Kiểm tra chữ ký và xử lý sự cố

Mở tài liệu đã ký: biểu tượng chữ ký ở thanh trạng thái và thanh thông báo cho biết chữ ký còn hợp lệ không. Chọn Tập tin → Chữ ký số → Chữ ký số... để xem người ký và thời điểm ký.

Sự cố thường gặp
Hiện tượngCách xử lý
Danh sách chứng thư trốngKiểm tra token đã cắm và driver đã cài; trên Linux/macOS, đăng ký thư viện token như mục 3 hoặc 4; đóng hết cửa sổ HST Office rồi mở lại.
Hỏi mã PIN nhiều lầnMã PIN sai. Bấm Huỷ nếu không chắc chắn, tránh để token bị khóa.
Chữ ký hợp lệ nhưng không thẩm tra được chứng thưMáy chưa tin cậy chứng thư gốc của nhà cung cấp. Cài chứng thư gốc theo hướng dẫn của nhà cung cấp.
Chữ ký báo không hợp lệTài liệu đã bị sửa sau khi ký. Ký lại bản cuối cùng.

Cần hỗ trợ thêm, xem Hỗ trợ và liên hệ.